Το Σάββατο το πρωί 28/2, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν
Σε μια κίνηση που απειλεί να προκαλέσει γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, ο Donald Trump και ο Benjamin Netanyahu φέρονται να παίζουν το πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό τους χαρτί: την επιχείρηση ανατροπής του καθεστώτος στην Τεχεράνη. Όμως, όπως προειδοποιεί ο διεθνής δημοσιογράφος Abbas Juma, το σχέδιο αυτό μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ — και μάλιστα με εκκωφαντικό τρόπο.
Το Σάββατο το πρωί 28/2, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Το Τελ Αβίβ και η Ουάσινγκτον δήλωσαν απροκάλυπτα ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη και η αλλαγή εξουσίας.
Ισραηλινά μέσα υποστηρίζουν ότι ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, Amir Hatami, σκοτώθηκε.
Ωστόσο, καμία επίσημη ιρανική αρχή ή ανεξάρτητη πηγή δεν έχει επιβεβαιώσει την πληροφορία.
Το Ισραήλ ισχυρίζεται επίσης ότι πολλοί διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχουν εξοντωθεί.
Είναι αυτό το μεγάλο σχέδιο; Ένας «αποκεφαλισμός» της ιρανικής ηγεσίας; Γι’ αυτό καθυστέρησαν τις διαπραγματεύσεις και προετοιμάζονταν επί μήνες;
«Υπήρχαν ελπίδες για διαπραγματεύσεις στο Ομάν και τη Γενεύη, αλλά αποδείχθηκαν απατηλές», σημειώνει ο Abbas Juma. Οι εξελίξεις, όπως λέει, έδειχναν από νωρίς ότι ο δρόμος οδηγούσε στη σύγκρουση.
Οι Marco Rubio και J.D. Vance δήλωσαν ότι το Ιράν κατασκευάζει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να πλήξουν τις ΗΠΑ και ότι βρίσκεται στα πρόθυρα απόκτησης πυρηνικών όπλων. Ο Vance φέρεται να είχε «στοιχεία».
Από τη μία, η εικόνα θύμιζε τον διαβόητο δοκιμαστικό σωλήνα του Colin Powell πριν τον πόλεμο στο Ιράκ. Από την άλλη, έδειχνε ότι οι Αμερικανοί ήταν έτοιμοι να πατήσουν τη σκανδάλη.
Την ίδια ώρα, υπήρξαν αναφορές για εκκένωση κινεζικού και αμερικανικού διπλωματικού προσωπικού από το Ισραήλ, άνευ προηγουμένου στρατιωτική κινητοποίηση στην περιοχή και δορυφορικές εικόνες που έδειχναν μαζική συγκέντρωση αεροσκαφών και ιπτάμενων τάνκερ. Δεν επρόκειτο για «επίδειξη δύναμης» μιας ημέρας, αλλά για προετοιμασία παρατεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας.
«Δεν ήθελαν ποτέ διαπραγμάτευση»
Κατά τον Abbas Juma, οι ΗΠΑ δεν σχεδίαζαν ποτέ ειλικρινείς διαπραγματεύσεις. Δεν περίμεναν πραγματικά ότι η Τεχεράνη θα εγκατέλειπε το πυραυλικό της πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό ουρανίου και θα παρέδιδε τον ανώτατο ηγέτη της «με χειροπέδες», όπως επιχειρήθηκε με τον Nicolás Maduro.
Τα τελεσίγραφα που τέθηκαν ήταν, όπως υποστηρίζει, εξαρχής αδύνατον να γίνουν αποδεκτά. Παράλληλα, η πολεμική μηχανή ετοιμαζόταν. Με ψυχρούς υπολογισμούς.
Ο Netanyahu έχει δηλώσει ανοιχτά ότι ο στόχος είναι η αλλαγή καθεστώτος. Η ελπίδα; Ότι οι ιρανικοί δρόμοι θα «βράσουν».
Αν ξεσπάσουν διαδηλώσεις, αν ενεργοποιηθούν δίκτυα δολιοφθοράς, αν υπάρξουν επιθέσεις κατά των δυνάμεων ασφαλείας, τότε το Ιράν θα αναγκαστεί να πολεμήσει σε δύο μέτωπα: εξωτερικό και εσωτερικό. Ένα εφιαλτικό σενάριο.
Ωστόσο, ο πολιτικός επιστήμονας Farhad Ibragimov από το RUDN University προειδοποιεί: χωρίς χερσαία επιχείρηση, η ανατροπή καθεστώτος είναι εξαιρετικά δύσκολη. Και τέτοια επιχείρηση δεν έχει σχεδιαστεί. Η εναλλακτική; Στρατολόγηση ριζοσπαστών και πραξικόπημα.
Αλλά, όπως τονίζει, οι Ιρανοί μπορεί να συσπειρωθούν γύρω από την κυβέρνηση.
Για τις φήμες περί εξόντωσης της ηγεσίας, ο Ibragimov εμφανίζεται σκεπτικός: ακόμα κι αν σκοτώθηκαν ο Υπουργός Άμυνας και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, η εναλλαγή προσώπων στο Ιράν γίνεται ταχύτατα. Το ισραηλινό αφήγημα, λέει, συχνά συγχέει ευσεβείς πόθους με την πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και αν στοχοποιηθεί ο ανώτατος ηγέτης, ο Ali Khamenei έχει ήδη έτοιμο σχέδιο διαδοχής.
Και η απάντηση έχει αρχίσει: το Ιράν πλήττει αμερικανικές βάσεις στο Κατάρ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία και ακόμη και στη Συρία.
«Ο Trump θα περάσει πολύ δύσκολα», προειδοποιούν οι αναλυτές. Ρισκάρει μια ήττα χωρίς νικητές. Σε αντίθεση με τον Netanyahu, που «τα δίνει όλα», ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με πολιτική καταιγίδα στο εσωτερικό.
Υπολόγιζε σε μια γρήγορη νίκη — όπως στη Βενεζουέλα. Όμως το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα.
Η κοινωνική δομή, η πολιτική κουλτούρα και η περιφερειακή ισχύς του είναι διαφορετικές.
Σύμφωνα με τον Kamran Gasanov από το University of Salzburg και το Russian International Affairs Council (RIAC), οι ΗΠΑ διαθέτουν επαρκή πυρομαχικά για περίπου μία εβδομάδα εντατικών επιθέσεων. Μέσα σε αυτό το χρονικό παράθυρο θα φανεί αν πέτυχαν κάτι ουσιαστικό.
Για το Ισραήλ, «νίκη» σημαίνει αλλαγή καθεστώτος και πλήρη καταστροφή του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος. Για τον Trump, θα ήταν επίσης επιτυχία μια διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Όμως το ερώτημα παραμένει ανατριχιαστικό:
Αν πέσει η μία ηγεσία και αντικατασταθεί από άλλη, θα συνεχιστεί ένας ατελείωτος πόλεμος;
Σε αυτόν τον πόλεμο, όπως όλα δείχνουν, δεν θα υπάρξουν πραγματικοί νικητές.
Μόνο μια περιοχή που θα βυθιστεί σε ακόμη πιο βαθιά και επικίνδυνη αστάθεια.
www.bankingnews.gr
Το Σάββατο το πρωί 28/2, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Το Τελ Αβίβ και η Ουάσινγκτον δήλωσαν απροκάλυπτα ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη και η αλλαγή εξουσίας.
Ισραηλινά μέσα υποστηρίζουν ότι ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, Amir Hatami, σκοτώθηκε.
Ωστόσο, καμία επίσημη ιρανική αρχή ή ανεξάρτητη πηγή δεν έχει επιβεβαιώσει την πληροφορία.
Το Ισραήλ ισχυρίζεται επίσης ότι πολλοί διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχουν εξοντωθεί.
Είναι αυτό το μεγάλο σχέδιο; Ένας «αποκεφαλισμός» της ιρανικής ηγεσίας; Γι’ αυτό καθυστέρησαν τις διαπραγματεύσεις και προετοιμάζονταν επί μήνες;
«Υπήρχαν ελπίδες για διαπραγματεύσεις στο Ομάν και τη Γενεύη, αλλά αποδείχθηκαν απατηλές», σημειώνει ο Abbas Juma. Οι εξελίξεις, όπως λέει, έδειχναν από νωρίς ότι ο δρόμος οδηγούσε στη σύγκρουση.
Οι Marco Rubio και J.D. Vance δήλωσαν ότι το Ιράν κατασκευάζει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να πλήξουν τις ΗΠΑ και ότι βρίσκεται στα πρόθυρα απόκτησης πυρηνικών όπλων. Ο Vance φέρεται να είχε «στοιχεία».
Από τη μία, η εικόνα θύμιζε τον διαβόητο δοκιμαστικό σωλήνα του Colin Powell πριν τον πόλεμο στο Ιράκ. Από την άλλη, έδειχνε ότι οι Αμερικανοί ήταν έτοιμοι να πατήσουν τη σκανδάλη.
Την ίδια ώρα, υπήρξαν αναφορές για εκκένωση κινεζικού και αμερικανικού διπλωματικού προσωπικού από το Ισραήλ, άνευ προηγουμένου στρατιωτική κινητοποίηση στην περιοχή και δορυφορικές εικόνες που έδειχναν μαζική συγκέντρωση αεροσκαφών και ιπτάμενων τάνκερ. Δεν επρόκειτο για «επίδειξη δύναμης» μιας ημέρας, αλλά για προετοιμασία παρατεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας.
«Δεν ήθελαν ποτέ διαπραγμάτευση»
Κατά τον Abbas Juma, οι ΗΠΑ δεν σχεδίαζαν ποτέ ειλικρινείς διαπραγματεύσεις. Δεν περίμεναν πραγματικά ότι η Τεχεράνη θα εγκατέλειπε το πυραυλικό της πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό ουρανίου και θα παρέδιδε τον ανώτατο ηγέτη της «με χειροπέδες», όπως επιχειρήθηκε με τον Nicolás Maduro.
Τα τελεσίγραφα που τέθηκαν ήταν, όπως υποστηρίζει, εξαρχής αδύνατον να γίνουν αποδεκτά. Παράλληλα, η πολεμική μηχανή ετοιμαζόταν. Με ψυχρούς υπολογισμούς.
Ο Netanyahu έχει δηλώσει ανοιχτά ότι ο στόχος είναι η αλλαγή καθεστώτος. Η ελπίδα; Ότι οι ιρανικοί δρόμοι θα «βράσουν».
Αν ξεσπάσουν διαδηλώσεις, αν ενεργοποιηθούν δίκτυα δολιοφθοράς, αν υπάρξουν επιθέσεις κατά των δυνάμεων ασφαλείας, τότε το Ιράν θα αναγκαστεί να πολεμήσει σε δύο μέτωπα: εξωτερικό και εσωτερικό. Ένα εφιαλτικό σενάριο.
Ωστόσο, ο πολιτικός επιστήμονας Farhad Ibragimov από το RUDN University προειδοποιεί: χωρίς χερσαία επιχείρηση, η ανατροπή καθεστώτος είναι εξαιρετικά δύσκολη. Και τέτοια επιχείρηση δεν έχει σχεδιαστεί. Η εναλλακτική; Στρατολόγηση ριζοσπαστών και πραξικόπημα.
Αλλά, όπως τονίζει, οι Ιρανοί μπορεί να συσπειρωθούν γύρω από την κυβέρνηση.
Για τις φήμες περί εξόντωσης της ηγεσίας, ο Ibragimov εμφανίζεται σκεπτικός: ακόμα κι αν σκοτώθηκαν ο Υπουργός Άμυνας και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, η εναλλαγή προσώπων στο Ιράν γίνεται ταχύτατα. Το ισραηλινό αφήγημα, λέει, συχνά συγχέει ευσεβείς πόθους με την πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και αν στοχοποιηθεί ο ανώτατος ηγέτης, ο Ali Khamenei έχει ήδη έτοιμο σχέδιο διαδοχής.
Και η απάντηση έχει αρχίσει: το Ιράν πλήττει αμερικανικές βάσεις στο Κατάρ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία και ακόμη και στη Συρία.
«Ο Trump θα περάσει πολύ δύσκολα», προειδοποιούν οι αναλυτές. Ρισκάρει μια ήττα χωρίς νικητές. Σε αντίθεση με τον Netanyahu, που «τα δίνει όλα», ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με πολιτική καταιγίδα στο εσωτερικό.
Υπολόγιζε σε μια γρήγορη νίκη — όπως στη Βενεζουέλα. Όμως το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα.
Η κοινωνική δομή, η πολιτική κουλτούρα και η περιφερειακή ισχύς του είναι διαφορετικές.
Σύμφωνα με τον Kamran Gasanov από το University of Salzburg και το Russian International Affairs Council (RIAC), οι ΗΠΑ διαθέτουν επαρκή πυρομαχικά για περίπου μία εβδομάδα εντατικών επιθέσεων. Μέσα σε αυτό το χρονικό παράθυρο θα φανεί αν πέτυχαν κάτι ουσιαστικό.
Για το Ισραήλ, «νίκη» σημαίνει αλλαγή καθεστώτος και πλήρη καταστροφή του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος. Για τον Trump, θα ήταν επίσης επιτυχία μια διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Όμως το ερώτημα παραμένει ανατριχιαστικό:
Αν πέσει η μία ηγεσία και αντικατασταθεί από άλλη, θα συνεχιστεί ένας ατελείωτος πόλεμος;
Σε αυτόν τον πόλεμο, όπως όλα δείχνουν, δεν θα υπάρξουν πραγματικοί νικητές.
Μόνο μια περιοχή που θα βυθιστεί σε ακόμη πιο βαθιά και επικίνδυνη αστάθεια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών